Giris:
Futbolumuzun 90lı
yıllarda yetistirdigi Hakan Sukur, Hakan Unsal, Bulent Korkmaz, Alpay, Tugay,
Hasan Sas, Okan ve Emrenin basını cektigi jenerasyon, 2000-2002 yıllari
arasinda en buyuk basarılarımıza imza attılar. O tarihlerde Galatasaray kulup
bazında dunyanin en iyi 10 takımi arasinda gosterilirken, milli takımimizda
dunyada 5.ci siraya kadar yukselmisti. Ama bu altın jenerasyon bize hizmet
ederken, bu basarıdan nemalanmaya calısan cok insan cıktı ama bu nesilden sonrasını
kimse dusunmedi yada islerine gelmedi (nasilsa bedavaya para kazanmak ve
unlenmek varken kim calismayi tercih ederdi degilmi?)… Su futbolcuyu ben
kesfettim, bu basarilar benim sayemde oldu diyenleri hepimiz dun gibi
hatirliyoruz!
Futboldan genel olarak
cok anlamadigimiz gibi (tam tersini dusunmemize ragmen!), futbolcu
yetistir(e)medigimizde bir gercek! Allahtan yetenekli gurbetcilerimiz varda,
hala onlardan nemalaniyoruz ve Almanyanin yetistirdigi genclerimizi
kullaniyoruz… Peki ayni genlere sahip insanlar neden turkiyeden yetisince
potansiyellerine ulasamiyorlar? Bunun kisisel ve sosyal bir cok nedeni var ama
baslica nedenlere ins. bir goz atacagiz…
Oncelikle
“yetistirmedigimiz” kelimesini neden kullandigimi aciklayayim: Bir futbolcuyu
adam gibi yetistirmek en az 10 yıl aliyor ama bir millet olarak direk koseyi
donmek istedigimiz icin, menajerler ve kulup koclari alt yapida (yada sokakta)
hazir gordukleri cocuklara hemen yapisiyor ve uzerinden nasil para
kazanabilirimin pesine dusuyorlar. Cocuk ve ailesi icinde hava hos nasil olsa
para geliyor; ama dusunmuyorlarki bu onun icin uzun vaadede alt yapisinin
yetersiz olmasinida beraber getiriyor. Bunlari ben uydurmuyorum, turkiyeye
gelen neredeyse butun kaliteli ve kariyerli hocalar Turk futbolcusunun genelde
alt yapisinin cok zayif oldugunu soyluyor. Suc ise Turk cocuklarinda degil
onlari bu (paragoz!) hale getiren “buyuk”lerinde!
Problemler:
Simdi gelelim
futbolcu yetistirememe nedenlerine:
Alt Yapi
Benim birinci olarak
gordugum en buyuk problem Alt yapi hocalarinda. Acaba kac tanesi yeterli
egitimle oralara geliyorlar? Kac tanesinin CVsinde bir yabanci dil, taktik,
teknik, kondisyon, sakatlik, atak, defans, kaleci egitimi konusunda
sertifikalari var? Futbolcularimizin bu akademik egitimleri almayan hocalardan
hic bir sey ogrenememeleri cok normal gibime geliyor. Alt yapi hocalarindan
actik konuyu, burdan devam edelim. Altyapilarda dikkat ettigim bir baska
anormallikte basari paf takıminin sampiyonluguyla kiyaslaniyor, oysa bu anlayis
temelde yanlis. Bu hocalarimizin paf sampiyonlugunun degil, kac tane topcu
yetistirdigi kisas alinmali. Kac tanesi avrupaya transfer oldu, kac tanesi
milli takıma alindi, kac tanesi birinci takımda yerini aldi? Bu sorular bir alt
yapi hocasinin en buyuk imtihani olmali…
Alt yapi hocalari bir
alt yapi futbolcusunda oncelikle is ahlaki, futbola karsi sevgi varmi ona
bakmalilar, daha sonra da bu gruptan yetenekli olanlarinin uzerine titremeliler
(Ornekler: Carles Puyol, John Terry, Paulo Maldini – dunyanin en teknik
oyunculari degiller ama birer efsane oldular milli takım ve kuluplerinde
yaptiklariyla). Futbolu para icin oynayan cocuklari ne kadar yetenekli olursa
olsun at cope gitsin (bu biraz radikal olabilir ama onlara harcanan zaman ve
alin terini hakeden genclerimize harcasak cok daha buyuk futbolcular yetisir)…
Ayrica cogu
kulubumuzun alt yapiya yeterince para aktarmadigida bir gercek!
Alt yapiya bir baska
acidan bakalim ve gelelim yurt ici scouting sistemlerine: Buradaki baslica
problem kesinlikle torpil yada yetenekli cocuklarin kesinlikle secen insanlara
guvenlerinin olmamasi. Maalesef hakedenlerin cogu saf disi kaliyor ve genelde
geriye yeteneksiz, tuzu kuru yada gozu sirf parada olan gencler kaliyor.
Unutmamaliyiz ki dunyanin en iyi oyunculari kendileri gidip futbol takımlarina
basvurmuyorlar, onlari futboldan anlayan insanlar kesfediyorlar (Ornekler:
Messi, Maradona, Pele ve Ronaldo – sokakta kesfediliyorlar ve bu adamlar her
zaman futbolu paranin onune koyuyorlar). Ozellikle ulkemizdede yetenekli
cocuklar daha cok varoslarda oluyor ve bu cocuklarin aileleri onlarla hic
ilgilenemiyorlar, malum 7/24 calismaktan garibanlarim! O yuzden cogu kaybolup
gidiyor…
Torpil yapan
hocalarin ise, mahserde cok kotu cezalandirilacaklarini hic bir zaman
unutmamalari lazim!
Transferler
Yurt disindan
transfer isinde ise: Takımlarimiz avrupadan gerekirse en iyi scoutlari getirip,
bizim turk scoutlara egitim verdirmeli… Ve derhal Turk scoutlarini, Afrika,
Iskandinavya, Orta Dogu ve Dogu avrupaya serpistirmeli ve bu liglerdeki genc
oyunculardan istisnasiz hepsinden haberdar olunmali… Ibrahimovic, berbatov,
dzeko vs gibi futbolcular ingiltere-ispanyada yetismedi. Onlari neden
bizimkiler bulamiyorda elin Almani, Hollandalisi buluyor. Isin garibi Guney
amerika’dan hala topcu almaya calisiyoruz, bu bana gore kesinlikle
yasaklanmali… cunku en iyilerini zaten ispanya ve portekiz aliyor. Bir altini
italya, hollanda vs gibi ulkeler transfer ediyor. Geriye ise vasat ve vasat
alti oyuncular kaliyor, onlarada verilen paralara yazik… G.Amerikali oyuncu alinacaksa
bile avrupayi gelmis-gormusleri almali (Alex de Souza gibi)…
Bir baska problem
futbolcularimiz gereginden fazla pahali! Avrupali bizimkilerden daha iyisini
daha ucuza baska ulkelerden getirebiliyor… Bunun icin gerekirse bu konuya TFF
el atmali ve futbolcularimizin degeri neyse onun en fazla biraz ustune satisina
izin vermeli; cunku kisa vaadede bizim dunya arenasindaki yerimizi tekrar
alabilmemiz icin avrupaya daha cok oyuncu gondermemiz lazim.
Taraftar Sayisi
(Attendance)
Bir sonraki problem
stadlara insan cekme: onuda saglamak icin avrupadan ders almaliyiz. Bizim
insanimiz avrupali kadar zengin degil o yuzden fiyatlarin biraz dusuk olmasi
normal gorulmeli. Ailecek gelenlere gerekirse cok buyuk indirimler yapilmali.
Stadlarin icinde kufur, sigara kesinlikle yasak olmali ve denetlenmeli. Huzuru
bozanlar kesinlikle bir daha stadlara alinmamali. Cocuklar bedava yada bedavaya
yakin fiyatlara girmeli ki onlarda dogduklari yerin takımini tutsunlar. Anadolu
takımlari bu konuda birseyler yapmali.
Son tavsiyeler (ve
sonuc):
- Son olarak Turk futbolunun gelismesi
icin her alanda profesyonel insanlarin yer almasi gerek, bunun icinde o
yerlerde olan insanlarin CV’si cok onemli. - Ligimize madem heyecan katmak icin
play-off sistemini getirdiler; ins. guzel olur bizim icin… O zaman baska
yeniliklere de acik olmaliyiz… Mesela benim aklima gelen basketboldaki gibi
“Time-out”lar; 2. yarida iki takimin T.direktorunede (sadece bir
seferligine) 5er dakikalik Timeoutlar vererek maclarin daha heyecanli olmasini
saglayabilirler. Ayrica bu uygulamanin sayesinde daha cok reklam alinabilir bu
da olayin eknomik acisi… - 2.lig ve ustu her takımimizin stadi ve
antreman fasiliteleri ve alt yapisi olmali. Her takımin mutlaka icinde avrupada
egitim gormus bir turk hoca yer almali. - Turk futbolunu kucumseyen, bunun icinde
hakettiginden fazla para isteyen futbolcular kesinlikle ligimize alinmamali… - Avrupaya turk futbolcu satarken
fiyatlarin makul olmasi gerekir. - Turk futbolunun fiyakasini artirmak
icin kesinlikle bazi maclarin, en azindan hazirlik maclarinin yada super kupa
maclarinin Musluman yada Afrika ulkelerinde yapilmasi gerekir, cunku nasil olsa
Uzak dogu ve (guney ve kuzey) Amerika piyasasini ingiliz ve ispanyol
takımlarina kaybettik. El cezire kanalinin uzerine daha dusmek gerekiyor
ayrica… Bizim futbolumuza ozellikle musluman ulkelerinde buyuk bir sempati
var (ayrica parada onlarda!) - Medyamiza da buyuk is dusuyor ama
onlara ne yazsan nafile; populizm ve reyting acgozlulugu almis basini gidiyor
Bu arada sizlerinde
goruslerini kesinlikle okumak istiyorum; burada paylasalimki belki TFF’den yada
kuluplerimizden bir iki kisi bu yazilari okurda kendilerine ders alirlar… Cunku
futbol ne kadarda sadece bir oyun olsada, artik cok buyuk bir reklam araci ve
turizm kaynagi oldu… Dunya kupalarinda basarili olan ulkelerde turist
patlamalarida buna bir ornek…
Son olarak bu
makalede yazdiklarim geneldir ve futbolumuza samimiyetle hizmet etmis hic
kimseyle ilgili degildir!
Surcu lisan ettiysek
affola…
Mesut Erzurumluoglu (Published: 24/09/11)
